Citymanagement! Ondernemerscollectieven! Brancheorganisaties! Zijn ze nog van deze tijd?

Ik vertel niets nieuws indien ik stel dat ondernemers moeilijk kunnen samenwerken. Er zijn zelfs ondernemers die niet eens willen samenwerken. Dit komt omdat de zelfstandige ondernemer vooral gefocust is op de eigen toko. Zeker nu nu de inkomsten, en voor velen zelfs het voortbestaan, ernstig onder druk komt te staan. Door de problemen van de dag zijn veel ondernemers niet in staat te overzien wat de macht van het collectief is. Men kan zich er niets bij voorstellen. Maar men staat er ook niet voor open. Bovendien is men bang dat samenwerken veel tijd én geld kost. Men heeft het er gewoon niet voor over. Maar gelukkig zijn er ook uitzonderingen. In veel gemeenten zijn ondernemers te vinden die wél inzien dat samenwerken een absolute must is (overigens zijn dit vaak de meest succesvolle ondernemers) en zich hiervoor sterk maken.
 
In de titel genoemde organisaties mogen zich hier een voorbeeld aan nemen. Helaas lukt het deze organisaties maar zelden een statement te maken of men vervalt in ellenlange procedures en discussies om de problematiek van samenwerken voort te trekken. Het heeft wel hun aandacht, maar er wordt op dit gebied erg weinig gerealiseerd. Temeer omdat men vooringenomen is: ondernemers werken toch niet mee omdat ze niet vooruit te branden zijn.
Men is gewoonweg niet in staat ondernemers te enthousiasmeren of weet men de noodzaak van het veranderen of het vernieuwen niet duidelijk over te brengen.
Mijn persoonlijke ervaring is dat op voorhand veel door hen wordt weggewuifd met de reden van: de ondernemers hier hebben geen behoefte aan of werken toch niet mee om invulling te geven aan nieuwe ontwikkelingen. 
  
Samenwerken is een absolute must
Voor de lange termijn is samenwerken voor veel ondernemers de enige kans om te overleven. Zeker nu steeds meer nationale- en internationale ketenorganisaties neerstrijken in de belangrijkste winkelgebieden en de belangrijkste online aanbieders groeien als kool. Zie daar als kleine ondernemer maar eens alleen tegenop te boksen.
In Nederland zijn dagelijks honderden city- of centrummanagers bezig om ondernemers te bewegen gezamenlijk de schouders te zetten onder lokale projecten: local based platforms.
Zelf heb ik tientallen van deze managers gesproken. Ze hebben een grote verantwoordelijkheid en doen hun uiterste best om hun opdracht die ze van de gemeente krijgen te voltooien. Toch denk ik niet dat dit werkt. In veel gemeenten hebben ondernemers niets met het instituut "city- of centrummanagement" of hebben ze zelfs niets met hun managers. Ze zien hen niet als hun gelijke. Ze worden omschreven als “loonslaven met een grote zak geld”. Hun geld!  Vaak betitelt als eigenwijs en eigengereid! Managers die op kosten van de ondernemers en de gemeente projecten in gang zetten waarin ze vooral zelf geloven. Persoonlijk geloof ik ook niet in het instituut citymanagement. Want sinds wanneer laat een ondernemer zich voorschijven wat het beste voor hem is? In veel gevallen is het citymanagement, vanwege het gebrek aan inzicht en actuele kennis, zelfs een rem op ontwikkelingen die broodnodig in gang gezet moeten worden. Men houdt zich vooral bezig met de beslommeringen van de dag: falende ondernemers, falende samenwerking, falend gemeentelijk beleid, leegstand, afnemende bezoekersaantallen etc.
Persoonlijk ben ik de mening toegedaan dat gemeenten voorwaardenscheppend en faciliterend moeten zijn. Het initiatief om te ondernemen ligt vervolgens bij de ondernemers zelf. Niet bij het citymanagement of de gemeente.
 
Onvrede
De praktijk laat zien dat op veel plaatsen in het land waar een centrummanagement actief is onvrede heerst. Ondernemers zijn niet tevreden over de communicatie met en de resultaten van het centrummanagement. Het is een club mensen waar men geen greep op heeft. Een verlengstuk van de gemeente. Een instituut dat denkt en werkt als de ambtenarij. Vaak zitten ze aan tafel met vertegenwoordigers van ondernemers (meestal de meest succesvolle), banken, gemeenten, brancheorganisaties en vastgoedeigenaren. Aan diezelfde tafel wordt gediscussieerd over wat goed is voor ondernemers, worden er voorstellen gedaan die uiteindelijk worden omgezet in plannen. Plannen die worden bekostigd met het geld dat wordt opgehaald via reclamegelden, BIZ-gelden of bijeengebracht door de ondernemers zelf. Plannen die niet altijd kunnen rekenen op de steun van de ondernemers. Toch de groep waarvoor het bedoeld is. In plaats van het scheppen van voorwaarden of het faciliteren van ondernemers, initieert men eigen concrete plannen. Plannen die niet altijd door een ruime meerderheid van het ondernemerscollectief gedragen worden. 
 
Miljoenen worden over de balk gesmeten
Veel city- of centrummanagers zijn managers in loondienst of ingehuurde krachten van grote organisaties die zonder een goed omschreven boodschap aan hun missie beginnen. Vanuit mijn persoonlijke bevindingen durf ik te stellen dat in veel gemeenten het citymanagement niet altijd vanuit een goed omschreven plan te werk gaat. Het is los zand. Ze nemen besluiten over zaken waarover ze vaak te weinig verstand hebben. Ze zijn eigenwijs en zetten projecten tegen beter weten in door. Achteraf wordt geconstateerd dat projecten niet het gewenste resultaat opleveren, er teveel is geïnvesteerd of weinig verandering en vernieuwing teweeg hebben gebracht. Zeker op het gebied van automatisering en internet gaan kapitalen verloren omdat het citymanagement zich met zaken bezighoudt waarover men inhoudelijke te weinig kennis van zaken heeft. Er worden beslissingen genomen op basis van het onderbuik gevoel of juist op basis van het feit dat ondernemers in de eigen gemeente met een online plan op de proppen komen. In het kader van “eigen mensen eerst” worden opdrachten vergeven. Of deze ondernemers de juiste oplossing(en) bieden voor de actuele problematiek is nog maar de vraag. Hetgeen ze bieden zijn vaak statische, nietszeggende platforms. Consumenten hebben er in elke geval niets mee. Deze willen content zien, willen producten zien, willen weten wat dingen kosten. Zouden deze ondernemers het aandurven hun plan uit te rollen en pas betaald te krijgen indien het project geslaagd is? Ik zie een volmondig NEE.

Bovendien denk ik dat gemeenten of collectieven zich niet verantwoordelijk moeten maken of tijd,  energie en kapitaal moeten steken in bijvoorbeeld de ontwikkeling van eigen platforms (momenteel zeer actueel). De praktijk laat zien dat deze na enkele jaren verouderd zijn en geen vaste beheerder meer hebben. Bovendien is er nauwelijks kapitaal om deze platforms te onderhouden of te laten meegroeien met de technische ontwikkelingen van de tijd. Ze sterven een langzame dood waardoor kapitalen verloren gaan. Ontwikkelingen als deze dragen niet bij aan het vertrouwen van de ondernemer om online te gaan samenwerken. Veel lokale en door gemeenten/collectieven geïnitieerde internetavonturen mislukken namelijk.  
 
Overlegcultuur is killing
Kan men het de citymanager kwalijk nemen dat zaken zo langzaam van de grond komen? Ik laat het aan u! In bijna elke gemeente is er namelijk de altijd vertragende overlegcultuur omdat niemand verantwoordelijkheid durft, mag of wil nemen. Deze alom aanwezige traagheid van besluitvorming is killing voor de noodzakelijke vernieuwings- en veranderingstrajecten die in gang gezet moeten worden. Er is nauwelijks daadkracht te bemerken. Enigszins vreemd omdat het zelden voorkomt dat iemand wordt afgerekend op genomen besluiten of falend beleid.
 
In een cultuur als deze ontpoppen citymanagers zich als ware ambtenaren, terwijl het eigenlijk ondernemers moeten zijn, of op z’n minst een verlengstuk ervan. Daar waar daadkracht wordt geëist van deze beroepsgroep, durft deze groep nauwelijks verantwoordelijkheid te nemen voor het beleid dat hun voor ogen staat of de besluiten die ze nemen. Men wil de rug vrij hebben en gaat pas over tot actie indien ze het fiat krijgen van een “hogere macht”. Zelden zal men persoonlijk verantwoording nemen voor genomen beslissingen. Ik vraag me af in hoeverre men zelf financiële verantwoording durft te nemen voor projecten die men initieert. Met andere woorden: zal men zelf ontwikkelde projecten durven doorzetten indien men persoonlijk financieel verantwoordelijk is? Ik denk het niet! Sterker nog! Ik durf te stellen dat nationaal gezien jaarlijks tientallen miljoenen verloren gaan aan projecten die door het citymanagement worden geïnitieerd en die faliekant mislukken.
 
Zijn ze nog van deze tijd
Persoonlijk denk is dat gemeenten en collectieven er beter aan doen om in te zetten op een niveau van samenwerken waarbij álle ondernemers in een gemeente betrokken worden. Waarbij haar rol vooral faciliterend en voorwaardenscheppend is. Niet die van beleidsmaker. Nu ligt de aandacht vooral op het stadshart of winkelcentrum. Ondernemers die geen deel hiervan uitmaken worden als het ware genegeerd. Consumenten weten vaak niet eens van het bestaan van honderden ondernemers omdat gemeenten, maar ook collectieven hier geen gewag van maken. Daarom vind ik het belangrijk dat áls maatschappelijk geld wordt aangewend, dat dit wordt ingezet voor alle ondernemers en niet alleen voor de ondernemers in het stadshart of winkelcentrum. Met de focus op alleen deze ondernemers behaalt men zelden het resultaat dat men voor ogen heeft. Vaak zijn ze niet eens te porren om te samenwerken. Bovendien vertegenwoordigen deze in veel gevallen nog geen 10% van het totale ondernemerspotentieel in een gemeente. Daarom heeft het mijn voorkeur dat veel meer aandacht uitgaat naar het totale ondernemerscollectief binnen een gemeente. De focus op de centrumondernemers alleen kost deze ondernemers, maar ook de inwoners, onnodig veel geld. Zelden slaagt het city- of centrummanagement er in het tij te keren. De kosten van een dergelijk instituut in relatie tot de successen die behaald worden zijn veel te hoog. Beter kan men externe ondernemers of bedrijven inhuren om samenhang te creëren tussen de ondernemers. Deze ondernemers krijgen een goed omschreven opdracht waarmee ze aan de slag gaan. Pas als men slaagt wordt men beloont. Het voordeel is dat ondernemers pas van start gaan indien ze voldoende mogelijkheden zien om te slagen.
Het is niet meer van deze tijd om een instituut als het citymanagement verantwoordelijk te maken voor verandering en vernieuwing. Veel uitvoerders en verantwoordelijke personen zijn gewezen ondernemers, niet echt voorbereid voor dit soort functies. Zelden denken ze out of the box of laten ze zich overtuigen van nieuwe ontwikkelingen. Waarom zouden ze het zichzelf moeilijk maken als de opdrachtgever(s) genoegen neemt met minder. Je ziet deze ontwikkelingen ook bij veel brancheorganisaties, inkoopcombinaties en noem ze maar op. De gezapigheid, de zelfingenomenheid en traagheid druipen ervan af. Door een door hen zelf ontwikkelde en in stand gehouden overleg- en declaratiecultuur wordt alles vertraagd waardoor er in veel gevallen weinig of niets in gang wordt gezet. Er komt een moment dat ondernemers genoeg krijgen van deze organisaties. Organisaties die het steeds moeilijker krijgen hun bestaansrecht te motiveren. Het is een kwestie van tijd, dan staan er vooruitstrevende, toekomstgerichte bedrijven op die meer bieden voor veel minder geld én met meer daadkracht.
 
Frans Lalieu – RetailAdvisor
Geeft inspiratiesessies over dit onderwerp.
Bel gerust: 06-55794751
 

Blog archief